Ο άνθρωπος έχει γίνει μια μηχανή που συνέχεια τρέχει, τρέχει να προλάβει τις εξελίξεις σε ένα πλανήτη που μέρα με την μέρα αλλάζει. Έναν πλανήτη που με τις παρεμβάσεις του ανθρώπου καθημερινά ‘’βιάζετε’’ , καταστρέφετε και όπως είναι φυσιολογικό και αυτός αντιδρά. Ένας πλανήτης που ήταν και είναι ένα δώρο που μας δίνει τροφή, νερό και στέγη και εμείς αντί να τον ευχαριστήσουμε μέρα με την μέρα επιβαρύνουμε αυτόν και τον ίδιο μας τον εαυτό.
Τα τελευταία χρόνια ακούμε συνέχεια τον όρο οξειδωτικό στρες, ότι οφείλετε για το ένα ή για το άλλο πρόβλημα μας σημαντικό ή ασήμαντο, καθημερινό ή χρόνιο. Το οξειδωτικό στρες δεν είναι τίποτα περισσότερο από ελεύθερες ρίζες που παράγονται φυσιολογικά από τον οργανισμό μας, αλλά όταν παράγονται σε μεγάλες ποσότητες μπορούν να βλάψουν ανεπανόρθωτα.
Πιο πάνω τόνισα την λέξη φυσιολογικά, γιατί πρέπει να καταλάβουμε ότι οι ελεύθερες ρίζες πάντα υπήρχαν και θα υπάρχουν στον ανθρώπινο οργανισμό και ότι είναι απαραίτητες σε φυσιολογικό αριθμό για να υπάρχει ισορροπία. Πρέπει να καταλάβουμε ότι εμείς οι ίδιο με τον τρόπο και την στάση ζωής που έχουμε, κάνουμε τις ελεύθερες ρίζες από φίλους, εχθρούς μας.
Θα ήθελα εδώ να συγκρίνω τον ανθρώπινο οργανισμό με ένα αυτοκίνητο. Κάθε μηχάνημα έχει κάποιες εργοστασιακές προδιαγραφές, έτσι και στο αυτοκίνητο πρέπει τα λάδια του να είναι στο max, ο αέρας των ελαστικών να είναι ο ιδανικός, τα καύσιμα του να είναι καλής ποιότητας και όχι νοθευμένα, διότι σε διαφορετική περίπτωση δημιουργεί πρόβλημα στην μηχανή, να ελέγχουμε την θερμοκρασία να μην ανεβεί πάνω από κάποιο όριο, διότι διαφορετικά θα κάψουμε την μηχανή κλπ. Προδιαγραφές που εάν δεν τηρούνται διαχρονικά θα φθείρουν το μηχάνημα και θα του δημιουργήσουν σοβαρά προβλήματα.
Έτσι και ο ανθρώπινος οργανισμός είναι και αυτός μια ζωντανή και λειτουργική μηχανή, που έχει και αυτός τις δικές του προδιαγραφές που θα πρέπει να τηρούνται.
Η αναφορά μας αυτή έγινε γιατί έχουμε σύνδεση το οξειδωτικό στρες αποκλειστικά με το άγχος. Δεν είναι σωστό αυτό, το άγχος μπορεί να είναι ένας σημαντικός παράγοντας ίσως και ο σημαντικότερος αλλά όχι ο μοναδικός. Υπάρχου πολλοί άλλοι που εάν δεν τους καταλάβουμε απλά εθελοτυφλούμε και δεν τους βλέπουμε ή καλύτερα δεν θέλουμε να δούμε την ουσία του προβλήματος σφαιρικά, γιατί προφανώς είναι κάτι που δεν μας βολεύει.
Ποιοι είναι οι παράγοντες που συμβάλουν στο οξειδωτικό στρες
- Μόλυνση και ρύπανση περιβάλλοντος
- Καταχρήσεις όπως κάπνισα-αλκοόλ
- Υπερβολική έκθεση στην ηλιακή ακτινοβολία
- Stress και άγχος
- Έλλειψη επαρκούς ύπνου
- Κακή διατροφή ( πλούσια σε σάκχαρα και λιπαρά)
- Επεξεργασία τροφίμων ( φυτοφάρμακα)
- Παχυσαρκία
Παραπάνω ανέφερα ότι ο ανθρώπινος οργανισμός είναι μια μηχανή με κάποιες προδιαγραφές. Είναι πολύ σημαντικό να το καταλάβουμε αυτό, διότι μπορεί κάποιες έννοιες ακόμα και πράξεις που κατά γενική ομολογία είναι καλές και απαραίτητες για την υγεία μας, μπορεί να ενοχοποιηθούν.
Τι εννοώ;
- Η άσκηση πρέπει να είναι αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινότητας μας με ευεργετικά αποτελέσματα για την υγεία μας. Όταν όμως αυτή γίνεται σε υπερβολικό βαθμό από αυτό που μπορεί να αντέξει ο οργανισμός μας τότε παράγεται μεγάλος αριθμός ελεύθερων ριζών.
- Η σωστή διατροφή αποτελεί τον κυριότερο παράγοντα για να είμαστε υγιείς. Όταν όμως γίνονται εξαντλητικές δίαιτες και για μεγάλο χρονικό διάστημα, επίσης παράγεται μεγάλος αριθμός ελεύθερων ριζών.
- Ο ήλιος αναζωογονητικός για το σώμα μας και απαραίτητος για την σύνθεση της βιταμίνης D. Όταν όμως είμαστε εκτεθειμένοι σε υψηλές θερμοκρασίες που δεν μπορεί να χειριστεί εύκολα το ανθρώπινο σώμα, τότε ο οργανισμός στρεσάρετε και παράγει μεγάλο αριθμό ελεύθερων ριζών.
Καθημερινά σημάδια του οξειδωτικού στρες
- Κούραση-ατονία
- Ρυτίδες-γήρανση ( οι ελεύθερες ρίζες επιτίθενται στα κύτταρα και τα καταστρέφουν)
- Πόνος στους μυς
- Πονοκεφάλους
- Ευαισθησία στις λοιμώξεις
Χρόνια προβλήματα του οξειδωτικού στρες
- Καρδιαγγειακά προβλήματα
- Καρκίνο
- Alzheimer
- Ρευματοειδή αθροίτιδα
- Ασθένειες πνευμόνων
- Καταράκτη
- Διαβήτη
Και η λίστα συνεχώς αυξάνει και φαίνεται να μην τελειώνει
Αντιμετώπιση του οξειδωτικού στρες
- Σωστή διατροφή
- Αποφυγή καπνίσματος
- Μείωση στην έκθεση μας στην ρύπανση
- Μέτρια άσκηση
- Μείωση στην κατανάλωση αλκοόλ
- Χρήση αντηλιακού
- Επαρκής ύπνος
- Διατήρηση υγιούς σωματικού βάρους
- Κατανάλωση φρέσκων τροφίμων και όχι επεξεργασμένων
θα ήθελα να κάνω μια ιδιαίτερη αναφορά στην διατροφή και κυρίως στο αντιοξειδωτικό σύστημα, που είναι η κύρια άμυνα του οργανισμού απέναντι στο οξειδωτικό στρες.
Καταρχάς ένα τρόφιμο θεωρείτε ότι είναι πλούσιο σε αντιοξειδωτικές ουσίες, όταν περιέχει επαρκής ποσότητες σε βιταμίνη C,E ΣΕΛΉΝΙΟ ΚΑΙ ΚΑΡΟΤΕΝΟΕΙΔΉ
C, E, σελήνιο και καροτενοειδή.
Βιταμίνη C: Κόκκινες-κίτρινες πιπεριές, λάχανο, μπρόκολο, κουνουπίδι, μαϊντανός , θυμάρι, ακτινίδιο, κεράσια, ντομάτα, φράουλες, γκρέιπφρουτ, ανανάς, πατάτα, αρακάς, μάνγκο, πεπόνι
Βιταμίνη E: Αβοκάντο, σαρδέλες, αμύγδαλα, σπανάκι, σπαράγγια, ελαιόλαδο, ξηροί καρποί, σολομός
Σελήνιο: Κόκκινο κρέας , ψάρια, αυγά, καστανό ρύζι, βρώμη, όσπρια ( φακές-φασόλια)
Καροτενοειδή: Καρότο, γλυκοπατάτα, πράσινα φυλλώδη λαχανικά, δαμάσκηνα, βερίκοκα, ντομάτα, καλαμπόκι, μανταρίνι, πορτοκάλι
Κλείνοντας θα ήθελα να αναφέρω δύο πραγματικά περιστατικά για να καταλάβουμε την σφαιρική σημασία του οξειδωτικού στρες.
Περιστατικό Α
Σε ένα χωρίο στην Ολλανδία ήταν μια γυναίκα 41 ετών η οποία ζούσε μόνη. Η συγκεκριμένη γυναίκα ήταν άνεργη και είχε μια μοναχική ζωή χωρίς ενδιαφέροντα και διεξόδους. Η μοναδικής διέξοδος και ευχαρίστηση της ήταν το φαγητό και τρεφόταν κυρίως με ανθυγιεινές τροφές και σνακ. Η καθιστική ζωή και η κακή διατροφή την οδήγησαν με τα χρόνια να πάρει πάρα πολλά κιλά και να φτάσει πλέον στο σημείο να γίνει παθολογικά παχύσαρκη. Όλη αυτή η κατάσταση την οδήγησαν να αποκτήσει σοβαρά προβλήματα υγείας και τότε της συνέστησαν να αλλάξει τρόπο ζωής και να χάσει κιλά. Η γυναίκα έκανε πραγματικά μεγάλη προσπάθεια για τουλάχιστον εννέα μήνες όμως δεν είχε κανένα αποτέλεσμα. Σε όλη αυτή την προσπάθεια της είχε χάσει μόνο δύο κιλά, κάτι που την στεναχωρούσε και την άγχωνε ακόμα περισσότερο. Λόγω της οικονομικής της δυσχέρειας δεν μπορούσε να επισκεφτεί κάποιον ειδικό για να την βοηθήσει και αυτό την άγχωνε ακόμα περισσότερο. Κάποια στιγμή μέσα στην απελπισία της έπαιξε ένα τυχερό παιχνίδι όπου για καλή της τύχη κέρδισε ένα μεγάλο χρηματικό έπαθλο. Η γυναίκα από εκείνη την στιγμή ανακουφίστηκε, απελευθερώθηκε και άρχισε ο μεταβολισμός της να ξεμπλοκάρει από τις ελεύθερες ρίζες και όλη αυτή η μακροχρόνια προσπάθεια της για να χάσει κιλά αρχίζε να αποδίδει με θεαματικά αποτελέσματα.
Περιστατικό Β
Το άλλο περιστατικό έγινε εδώ στην Ελλάδα, όπου μια νεαρή γυναίκα 27 ετών που έμενε στην Αθήνα προσπαθούσε να μείνει έγκυος. Η γυναίκα αυτή είχε μια καλή θέση σε μια μεγάλη εταιρεία με απαιτήσεις αλλά και καλές απολαβές. Ήταν ένας άνθρωπος που πρόσεχε σχετικά την διατροφή της. Παρόλο τις συνεχής προσπάθειες της να συλλάβει αυτό δεν γινόταν και τότε αποφάσισε μαζί με τον σύζυγο της να απευθυνθούν σε ένα κέντρο γονιμότητας μήπως μπορέσει και αποκτήσει ένα παιδί που τόσο ήθελε. Οι ιατροί την συμβούλεψαν να κόψει όποιες καταχρήσεις κάνει και να χάσει κάποια κιλά. Η γυναίκα πράγματι έκοψε τις καταχρήσεις που έκανε (κάπνισμα-αλκοόλ) και προσπάθησε να χάσει αυτά τα λίγα κιλά που της συνέστησαν χωρίς όμως κανένα αποτέλεσμα. Το άγχος της καθημερινά μεγάλωνε, διότι παρόλο που προσπαθούσε και ήταν συνεπής στις εντολές που της δόθηκαν δεν μπορούσε να συλλάβει. Κάποια μέρα έκανε έναν test εγκυμοσύνης και βλέπει ότι είναι έγκυος. Η χαρά της ήταν μεγάλη ανάσανε, ανακουφίστηκε, της έφυγε όλο το άγχος. Η εγκυμοσύνη εξελισσόταν ομαλά και όλες οι προσπάθειες που είχε κάνει για να χάσει κιλά άρχισαν να αποδίδουν στη περίοδο της εγκυμοσύνης της, κάτι που όπως καταλαβαίνετε είναι πολύ δύσκολο.
Συνοψίζοντας θέλω να καταλάβουμε, ότι το οξειδωτικό στρες δεν το προκαλείτε μόνο από το άγχος, αλλά από την γενικότερη στάση της ζωής μας. Αγαπήστε τον πλανήτη μας και αυτός από την μεριά του θα μας χαρίσει και άλλα δώρα σε εμάς και τον οργανισμό μας.
